Εμβόλια

Ο εμβολιασμός είναι ένας απλός, ασφαλής και αποτελεσματικός τρόπος για να προστατευθούμε ενάντια σε πολλές θανατηφόρες ασθένειες. Χρησιμοποιεί τους φυσικούς μηχανισμούς ανοσίας του οργανισμού και εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει τους διάφορους παθογόνους μικροοργανισμούς.

Τα εμβόλια προάγουν την παραγωγή αντισωμάτων με τον ίδιο τρόπο που το κάνει και η φυσική νόσηση. Όμως, επειδή περιέχουν νεκρούς ή εξασθενημένους παθογόνους μικροοργανισμούς δεν προκαλούν τα συμπτώματα της νόσου, ούτε τις επιπλοκές της.

Σήμερα, υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια που μας προστατεύουν από τουλάχιστον 20 νόσους, μεταξύ των οποίων την ιλαρά, την διφθερίτιδα, τον τέτανο, τον κοκκύτη και την γρίπη. Συνολικά, αυτά τα εμβόλια σώζουν τη ζωή περίπου 3 εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως κάθε χρόνο.

Όταν εμβολιαζόμαστε δεν προστατεύουμε μόνο τον εαυτό μας, αλλά και τους γύρω μας. Κάποιοι άνθρωποι, πχ όσοι νοσούν από κάποιες σοβαρές ασθένειες, δεν επιτρέπεται να εμβολιαστούν με ορισμένα εμβόλια κι έτσι στηρίζονται στους υπόλοιπους από εμάς που μπορούμε να εμβολιαστούμε και να σταματήσουμε τη μετάδοση της ασθένειας.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του SARS-CoV-2, ο εμβολιασμός εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά σημαντικός. Η ανησυχία για την πανδημία έχει οδηγήσει πολλούς στο να παραμελήσουν άλλα θέματα υγείας, μεταξύ των οποίων και οι εμβολιασμοί ρουτίνας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι είναι απαραίτητο να παραμένουμε συνεπείς στις συστάσεις για τον βασικό εμβολιασμό, παρά τις προκλήσεις που θέτει η πανδημία, ώστε να μην αυξηθεί η θνητότητα από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν.

Ποια εμβόλια συστήνονται στους ενήλικες;

Τα εμβόλια δεν είναι μόνο για τα παιδιά. Η ανοσία από κάποια εμβόλια εξασθενεί με τον καιρό. Οι συστάσεις για εμβολιασμό διαφέρουν από άτομο σε άτομο και εξαρτώνται από την ηλικία, το επάγγελμα, τον τρόπο ζωής, τα ταξίδια ή τα προβλήματα υγείας που έχει κάποιος.

Κάποια παραδείγματα εμβολίων που απευθύνονται στους ενήλικες είναι τα παρακάτω:

  • Εμβόλιο της γρίπης: επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο σε άτομα άνω των 60 ετών, σε όσους πάσχουν από χρόνια προβλήματα υγείας, στους επαγγελματίες υγείας, καθώς και στην εγκυμοσύνη. Το εμβόλιο συστήνεται να γίνεται τον Οκτώβριο, ώστε να καλύπτει την περίοδο έξαρσης της γρίπης που διαρκεί ως τον Μάρτιο.
  • Εμβόλιο του τετάνου: γίνεται μια επαναληπτική δόση κάθε 10 χρόνια, καθώς και σε κάθε εγκυμοσύνη μεταξύ 27ης και 36ης εβδομάδας.
  • Εμβόλιο του έρπητα-ζωστήρα: συστήνεται μία δόση σε άτομα μεταξύ 60 και 75 ετών, ανεξάρτητα αν υπάρχει προηγούμενη εκδήλωση έρπητα-ζωστήρα.
  • Εμβόλιο του πνευμονιοκόκκου: συστήνεται σε άτομα άνω των 65 ετών, καθώς και σε άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου.

Συζητήστε με τον γιατρό σας σχετικά με το ποια εμβόλια συστήνονται για εσάς.

Εμβόλιο για τον κορωνοϊό SARS-CoV-2

Τι σημαίνει εμβόλιο mRNA και πως λειτουργεί;

Όπως αναφέραμε και παραπάνω, τα περισσότερα εμβόλια περιέχουν κάποιον εξασθενημένο ή νεκρό μικροοργανισμό που όταν εισέρχεται στον ανθρώπινο οργανισμό ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να παράγει αντισώματα. Αυτά τα αντισώματα παραμένουν στον οργανισμό και μας προστατεύουν για αρκετό καιρό.

Το εμβόλιο mRNA (αγγελιοφόρο ριβονουκλεϊκό οξύ) είναι διαφορετικό. Λειτουργεί δίνοντας οδηγίες στα κύτταρα για να παράγουν μια ειδική πρωτεΐνη που βρίσκεται στην επιφάνεια του κορωνοϊού, την πρωτεΐνη spike. Το ανοσοποιητικό σύστημα απαντά σε αυτήν την πρωτεΐνη με τον ίδιο τρόπο που θα απαντούσε σε έναν εξασθενημένο οργανισμό από ένα συνηθισμένο εμβόλιο: παράγει αντισώματα. Τα αντισώματα αυτά εμποδίζουν τον κορωνοϊό SARS-CoV-2 να εισέλθει στα κύτταρα και να προκαλέσει νόσο.

Οι οδηγίες που περιέχονται στο εμβόλιο mRNA δεν επιδρούν με κανέναν τρόπο στο DNA σας. Για την ακρίβεια, μόλις «διαβαστούν» οι οδηγίες και παραχθεί η πρωτεΐνη, ο οργανισμός διασπά το mRNA και το απομακρύνει.

Προς το παρόν, έχουν εγκριθεί δύο εμβόλια mRNA, της Pfizer (για άτομα άνω των 16 ετών) και της Moderna (για άτομα άνω των 18 ετών). Σε κλινικές δοκιμές, και τα δύο εμβόλια έχουν δείξει αποτελεσματικότητα πάνω από 94% στην προστασία από σοβαρή νόσο, ανεξάρτητα από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων (ηλικία, φύλο, εθνικότητα). Στις κλινικές δοκιμές συμμετείχαν πάνω από 70.000 άνθρωποι.

Πως λειτουργεί το εμβόλιο της Οξφόρδης (Astra-Zeneka);

Οι επιστήμονες απομόνωσαν το τμήμα του RNA του ιού που περιέχει τις οδηγίες για την παραγωγή της πρωτεΐνης spike, το μετέτρεψαν σε DNA και το τοποθέτησαν σε έναν αδενοϊό (ιός του κοινού κρυολογήματος). Ο ιός αυτός δεν έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει νόσο. Όταν χορηγείται το εμβόλιο, ο ιός που περιέχει τις οδηγίες για την παραγωγή της πρωτεΐνης spike εισέρχεται στα κύτταρα, τα οποία αρχίζουν να παράγουν αυτήν την πρωτεΐνη. Ο οργανισμός αντιδρά παράγοντας αντισώματα. Αν, στη συνέχεια, το άτομο έρθει σε επαφή με τον κορωνοϊό το ανοσοποιητικό του σύστημα αντιδρά άμεσα, εξουδετερώνοντας τον ιό.

Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου με βάση τις κλινικές δοκιμές είναι περίπου 63%. Εκ πρώτης όψεως, φαίνεται να είναι μικρότερη σε σχέση με τα εμβόλια mRNA, όμως η σύγκριση των αποτελεσμάτων είναι δύσκολο να γίνει γιατί υπήρχαν διαφορές στον τρόπο με τον οποίο διεξήχθησαν οι μελέτες. Επιπλέον, είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι κανένας από όσους έλαβαν το εμβόλιο στα πλαίσια κλινικών δοκιμών δεν ανέπτυξε σοβαρή νόσο, ούτε χρειάστηκε νοσηλεία.

Σε αντίθεση με τα εμβόλια mRNA που πρέπει να διατηρούνται σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία (-70ο C), το εμβόλιο της Οξφόρδης μπορεί να συντηρηθεί σε ένα απλό ψυγείο. Αυτό διευκολύνει σημαντικά τη διανομή του.

Τι παρενέργειες έχουν αυτά τα εμβόλια;

Τα εμβόλια αυτά μπορεί να προκαλέσουν ήπια συμπτώματα σε μερικά άτομα. Οι πιο συχνές αντιδράσεις στα εμβόλια είναι: πόνος στο σημείο της ένεσης, πυρετός, κόπωση, κεφαλαλγία και μυαλγίες. Αυτές οι παρενέργειες είναι πολύ συχνές με άλλα εμβόλια, συμπεριλαμβανομένου του εμβολίου της γρίπης. Αποτελούν ένδειξη ότι το ανοσοποιητικό σύστημα απαντάει με τον τρόπο που θα έπρεπε στο εμβόλιο.

Διεξήχθησαν διεξοδικές κλινικές δοκιμές των εμβολίων, κατά τις οποίες δεν παρατηρήθηκαν σοβαρές παρενέργειες, ούτε τέθηκε ζήτημα ασφάλειας τους. Υπήρξε μικρός αριθμός ατόμων που εμφάνισαν σοβαρή αλλεργική αντίδραση (αναφυλαξία) σε κάποιο από τα εμβόλια, αλλά αυτό είναι σπάνιο και οι περισσότεροι δεν θα εμφανίσουν κάποιο πρόβλημα. Πριν από τη χορήγηση του εμβολίου θα ερωτηθείτε σχετικά με το ιστορικό αλλεργιών σε άλλα εμβόλια ή ενέσιμα φάρμακα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια σας. Αν έχετε απορίες σχετικά με τις παρενέργειες του εμβολίου απευθυνθείτε στον οικογενειακό σας γιατρό.

Υπάρχει απόδειξη ότι τα εμβόλια αυτά δεν μειώνουν την γονιμότητα;

Αν και στον πρώτο γύρο των κλινικών δοκιμών δεν συμπεριλήφθηκαν έγκυες γυναίκες και, επιπλέον, είχε ζητηθεί από τους συμμετέχοντες να αποφύγουν την εγκυμοσύνη, εντούτοις κατά τη διάρκεια των δοκιμών για τα τρία παραπάνω εμβόλια 53 γυναίκες έμειναν έγκυες χωρίς να το επιδιώξουν. Αυτό συνέβη σε ίδιο ποσοστό στην ομάδα των εμβολιασμένων και των μη εμβολιασμένων, κάτι που δείχνει ότι τα εμβόλια δεν έχουν επίδραση στην γονιμότητα. Οι γυναίκες που έμειναν έγκυες παρακολουθούνται στενά και δεν εμφάνισαν προβλήματα κατά την κύηση.

Επιπλέον, έχουμε δεδομένα από ποντίκια στα οποία χορηγήθηκε το εμβόλιο είτε κατά τη διάρκεια της κύησης, είτε πριν. Δεν υπήρξε καμία επίπτωση στην γονιμότητα, στην εγκυμοσύνη ή στην υγεία των εμβρύων ποντικών. Πληροφορίες για αυτά τα πειράματα μπορείτε να βρείτε εδώ.

Για να δείτε αν ανήκετε σε πληθυσμιακή ομάδα που μπορεί να εμβολιαστεί αυτήν την περίοδο και να κλείσετε το ραντεβού σας επισκεφθείτε τη σελίδα https://emvolio.gov.gr/

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *